قانون پيمان بينالمللي منع گسترش سلاحهاي هستهای (NPT)
قانون
پيمان بينالمللي منع گسترش سلاحهاي هستهاي
مصوب
1348.10.22
ماده
واحده - پيمان بينالمللي منع گسترش سلاحهاي هستهاي مشتمل بر يك مقدمه و يازده
ماده كه در تاريخ 10 تير ماه 1347 برابر با اول ژوييه1968 به امضاء نمايندگان
مختار دولت شاهنشاهي در مسكو، لندن و واشنگتن رسيده است تصويب و به دولت اجازه مبادله
اسناد آن داده ميشود.
قانون
بالا مشتمل بر يك ماده و متن پيمان ضميمه در جلسه روز پنجشنبه يازدهم دي ماه يك
هزار و سيصد و چهل و هشت به تصويب مجلس شورايملي و در جلسه روز دوشنبه بيست و دوم
دي ماه يك هزار و سيصد و چهل و هشت شمسي به تصويب مجلس سنا رسيده است.
رييس
مجلس سنا - جعفر شريفامامي
پيمان
منع گسترش سلاحهاي هستهاي
دول
عاقد اين پيمان كه ذيلاً "طرفهاي پيمان" ناميده ميشوند.
با
توجه به ويرانيهايي كه يك جنگ هستهاي براي بشريت به بار خواهند آورد و نتيجتاً
لزوم مجاهدت همه جانبه در دفع خطر يك چنين جنگ و اقدامدر راه حفظ امنيت مردم - و
با
ايقان به اين كه گسترش سلاحهاي هستهاي خطر جنگ هستهاي را شديداً افزايش خواهد
داد - و
با
رعايت قطعنامههاي مجمع عمومي ملل متحد كه خواهان انعقاد موافقتنامهاي به منظور
جلوگيري از اشاعه بيشتر سلاحهاي هستهاي است - و
با
التزام به همكاري در ايجاد تسهيلات اجرايي مقررات تضمينيه آژانس بينالمللي انرژي اتمي
در مورد فعاليتهاي هستهاي صلحجويانه - و
با
ابراز پشتيباني از مجاهدات معموله در راه تحقيق و توسعه و مساعي ديگر به منظور
پيشرفت اجراي اصل تضمين مؤثر جريان مواد خام و محصولاتشكافتني مخصوص از طريق
استفاده از آلات و ساير روشهاي فني در بعضي از نقاط سوقالجيشي در محدوده سيستم اقدامات
تأمينيه آژانسبينالمللي انرژي اتمي - و با تأييد اين اصل كه فوائد حاصله از
استفادههاي صلحجويانه از تكنولوژي هستهاي - منجمله كليه فرآوردههاي فرعي ناشياز
تكنولوژي كه دول مجهز به سلاحهاي هستهاي ممكن است از بسط ادوات انفجاري هستهاي
به دست آورند بايستي براي مقاصد صلحجويانه دردسترس كليه طرفهاي اين پيمان اعم از
دولي كه مجهز به سلاحهاي هستهاي باشند يا نه - قرار داشته باشد - و
با
اعتقاد به اين كه در اجراي اين اصل كليه طرفهاي اين پيمان حق دارند در مبادله هر
چه وسيعتر اطلاعات علمي شركت نموده و به منظور بسط بيشتراستفاده از انرژي اتمي
براي مقاصد صلحجويانه - انفراداً يا با همكاري ساير دول اقدام نمايند - و
با
اعلام قصد خود داير به قطع هر چه زودتر مسابقه تسليحات هستهاي و اخذ تدابير مؤثر
در جهت خلع سلاح هستهاي - و
يا
تقاضاي مصرانه از كليه دول به همكاري در نيل به اين هدف - و با تذكار اين كه
طرفهاي پيمان 1963 راجع به منع آزمايش سلاحهاي هستهاي در جوو فضاي ماوراء جو و
زير آب - در ديباچه پيمان مذكور - تصميم خود را داير بر مجاهدت در راه تحقق قطع
كليه انفجارات آزمايشي سلاحهاي هستهايبراي هميشه و ادامه مذاكرات در اين زمينه - ابراز داشتهاند - و
با
اشتياق به فراهم آوردن موجبات كاهش تشنجات بينالمللي و تقويت اعتماد بين دول - به
منظور تسهيل در قطع توليد سلاحهاي هستهاي و امحاءكليه موجوديهاي فعلي اين سلاحها
و حذف سلاحهاي هستهاي و وسايل حمل و انتقال آن از زرادخانهها ملي - از طريق
انعقاد پيماني در باب خلعسلاح عمومي و كامل تحت نظارت شديد و مؤثر بينالمللي - و
با
تذكار اين كه به موجب منشور ملل متحد دول بايد در روابط بينالمللي خود از تهديد يا
توسل به قوه قهريه چه عليه تماميت ارضي يا استقلال سياسيدول چه به هر نحو ديگري
كه مغاير با اهداف ملل متحد باشد - خودداري نمايند - و اين كه استقرار و حفظ صلح و
امنيت بينالمللي بايد از طريقيتأمين شود كه حداقل منابع انساني و اقتصادي جهان
مصروف تسليحات گردد،
نسبت
به موارد ذيل موافقت نمودند.
ماده
1 - هر يك از دول طرف اين پيمان كه مجهز به سلاحهاي هستهاي است متعهد ميشود - از
واگذاري مستقيم يا غير مستقيم - سلاحهاي
هستهاييا ساير ادوات انفجاري هستهاي و يا كنترل بر اين سلاحها يا ادوات انفجاري
به ديگري (به هر انتقال گيرندهاي) خودداري كند - و هيچ يك از دول فاقدسلاحهاي
هستهاي را - به هيچ نحوي از انحاء در ساختن سلاحهاي هستهاي يا ساير ادوات
انفجاري هستهاي يا در تحصيل اين قبيل سلاحها يا ادواتانفجاري و يا در كنترل بر
آنها كمك يا تشويق و يا ترغيب ننمايد
ماده
2 - هر يك از دول طرف اين پيمان كه فاقد سلاحهاي هستهاي است متعهد ميشود - از
قبول مستقيم يا غير مستقيم انتقال سلاحهاي هستهاي ياساير ادوات انفجاري هستهاي
يا كنترل بر اين سلاحها يا ادوات انفجاري هستهاي از ديگري (از هر انتقال دهندهاي)
خودداري نمايد - و به هيچ نحوياز انحاء سلاحهاي هستهاي يا ساير ادوات انفجاري
هستهاي نسازد و تحصيل ننمايد و براي ساختن سلاحهاي هستهاي يا ساير ادوات انفجاريهستهاي
در جستجو و يا قبول كمك بر نيايد.
ماده
3 - 1 - هر يك از دول طرف اين پيمان كه فاقد سلاحهاي هستهاي است - متعهد ميشود -
در موافقتنامهاي كه طبق اساسنامه آژانس بينالملليانرژي اتمي و بر اساس سيستم
اقدامات تأمينيه اين آژانس صرفاً به منظور بررسي و تأييد انجام تعهدات دولت مربوطه
نسبت به مواد اين پيمان وجلوگيري از انحراف انرژي هستهاي از مصارف صلحجويانه به توليد
سلاحهاي هستهاي يا ساير ادوات انفجاري هستهاي مورد مذاكره و انعقاد قرارخواهد
گرفت تضمينات مقرره را بپذيرد. نحوه اجراي تضمينات مقرره در ماده حاضر، متوجه مواد
خام و محصولات شكافتني مخصوص ميباشد خواهاين مواد و محصولات در داخل تأسيسات
هستهاي اصلي توليد يا عمل آورده يا به كار برده شده باشد و خواه در خارج اين قبيل
تأسيسات قرار گرفتهباشد. تضمينات مقرر در اين ماده نسبت به كليه مواد خام يا
محصولات شكافتني مخصوص و معمول در كليه فعاليتهاي هستهاي صلحجويانه درسرزمين و
يا قلمرو يا هر كجا كه تحت كنترل چنين دولتي باشد، مجري خواهد بود.
2 - هر يك از دول طرف اين پيمان - تعهد مينمايد كه:
الف
- مواد خام يا محصولات شكافتني مخصوص يا
ب
- تجهيزات يا موادي را كه به خصوص براي عمل آوردن يا استفاده
يا توليد محصولات شكافتني مخصوص طرح يا تهيه شده است به هيچ يك ازدول فاقد
سلاحهاي هستهاي - براي منظورهاي صلحجويانه - تحويل ندهد مگر آن كه اين گونه مواد خان
و محصولات شكافتني مخصوص مشمولتضمينات مقرر در اين ماده قرار گرفته باشد.
3 - تضمينات مقرر در ماده حاضر به نحوي مورد اجرا قرار خواهد گرفت كه
مفاد ماده چهار اين پيمان رعايت شده و مانع از توسعه اقتصادي ياتكنولوژيك طرفهاي
پيمان يا مانع از همكاري بينالمللي در زمينه فعاليتهاي هستهاي صلحجويان منجمله
مبادلات بينالمللي مواد و تجهيزات هستهايبراي عمل آوردن يا استفاده و يا توليد
مواد هستهاي در راه انجام مقاصد صلحجويانه طبق مقررات ماده حاضر و اصل تضمين مقرر
در مقدمه پيمانحاضر نباشد.
4 - دول طرف اين پيمان كه فاقد سلاحهاي هستهاي هستند به منظور رعايت
مفاد ماده حاضر - موافقتنامههايي انفراداً يا به اتفاق ساير دول يا آژانسبينالمللي
انرژي اتمي و طبق اساسنامه آژانس مزبور منعقد خواهند ساخت.
مذاكرات
مربوط به انعقاد اين موافقتنامهها ظرف يكصد و هشتاد روز پس از مجري شدن بدوي اين
پيمان آغاز خواهد گرديد. در مورد دولي كه اسنادتصويب يا الحاق به اين پيمان را پس
از مدت يكصد و هشتاد روز مزبور تسليم دارند مذاكرات مربوط به انعقاد موافقتنامهها
حداكثر در تاريخ تسليماسناد تصويب يا الحاق آغاز خواهد گرديد. اين موافقتنامهها
بايد حداكثر هيجده ماه پس از تاريخ شروع مذاكرات به مورد اجرا گذارده شود.
ماده
4 - 1 - هيچ يك از مقررات پيمان حاضر به نحوي تعبير نخواهد گرديد كه
به حقوق غير قابل تفويض هر يك از دول طرف پيمان در راه توسعهتحقيقات و توليد و بهرهبرداري
از انرژي هستهاي به منظورهاي صلحجويانه - بدون تبعيض و طبق مقررات مواد 1 و 2
پيمان حاضر - لطمه وارد سازد.
2 - كليه دول طرف پيمان متعهد ميشوند - مبادله هر چه وسيعتر تجهيزات و
مواد اطلاعات علمي و تكنولوژيك را به منظور مصارف صلحجويانهانرژي هستهاي تسهيل
نمايند و حق مشاركت در اين مبادلات را دارا ميباشند. به علاوه طرفهاي پيمان كه
قادر باشند بايد همچنين انفراداً يا به اتفاقساير دول يا سازمانهاي بينالمللي - در توسعه بيشتر استفاده از انرژي هستهاي براي مقاصد
صلحجويانه خصوصاً در سرزمينهاي دول طرف پيمان كهفاقد سلاحهاي هستهاي هستند با
توجه لازم به احتياجات مناطق در حال رشد جهان - تشريك مساعي نمايند.
ماده
5 - هر يك از طرفهاي پيمان تعهد مينمايد كه تدابير مقتضي اتخاذ كند كه طبق مفاد
اين پيمان و تحت نظارت بينالمللي مقتضي و از طريقرويههاي بينالمللي مقتضي فوائد
بالقوه هر نوع استفاده صلحجويانه از انفجارهاي هستهاي با رعايت اصل عدم تبعيض در
اختيار كليه دول طرف اينپيمان كه فاقد سلاحهاي هستهاي ميباشد قرار گيرد و
هزينه مورد مطالبه از آنها بابت ادوات انفجاري مورد استفاده تا سر حد امكان نازل
تعيين گردد وشامل مخارج تحقيق و يا تكميل نباشد.
دول
طرف اين پيمان كه فاقد سلاحهاي هستهاي ميباشند - قادر خواهند بود به موجب يك يا
چند موافقتنامه بينالمللي خاص و از طريق يك سازمانبينالمللي ذيربط كه نمايندگي
دول فاقد سلاحهاي اتمي در آن - به نحوي كافي تأمين شده باشد از فوائد مذكور
استفاده نمايند.
مذاكرات
درباره اين موضوع هر چه زودتر پس از لازمالاجرا شدن پيمان آغاز خواهد گرديد. دول
طرف اين پيمان كه فاقد سلاحهاي هستهاي هستند درصورت تمايل همچنين ميتوانند
فوائد مذكور را به موجب موافقتنامههاي دو جانبه تحصيل نمايند.
ماده
6 - هر يك از طرفهاي پيمان متعهد ميشود با حسن نيت كامل مذاكرات درباره اقدامات
مؤثر به منظور متوقف ساختن هر چه زودتر مسابقهتسليحات هستهاي و همچنين مذاكرات
درباره خلع سلاح هستهاي و انعقاد پيمان خلع سلاح عمومي و كامل تحت كنترل شديد و
مؤثر بينالمللي راتعقيب كند.
ماده
7 - هيچ يك از مواد اين پيمان به حق گروههاي مختلف دول كه به منظور حصول اطمينان
از فقدان كامل سلاحهاي هستهاي در سرزمينهايمربوطه خود مبادرت به انعقاد پيمانهاي
منطقهاي بنمايند - لطمهاي وارد نميسازد.
ماده
8 - 1 - هر يك از طرفهاي پيمان ميتواند اصلاحاتي را به پيمان حاضر پيشنهاد
كند. متن اصلاحات پيشنهادي به حكومتهاي نگهدارنده متوناصلي پيمان تسليم ميگردد
تا به كليه طرفهاي پيمان اعلام شود. در اين صورت اگر حداقل يك سوم از طرفهاي پيمان
تقاضا نمايند - حكومتهاينگهدارنده از كليه طرفهاي پيمان براي تشكيل كنفرانسي به
منظور بررسي اين اصلاحات دعوت به عمل خواهند آورد.
2 - اصلاحات وارده به اين پيمان بايد با اكثريت آراء كليه طرفهاي پيمان
منجمله آراء كليه دول مجهز به سلاحهاي هستهاي كه از طرفهاي پيمان هستند وكليه
طرفهاي ديگر پيمان كه در تاريخ اعلام اصلاحيه پيشنهادي - در شوراي حكام آژانس بينالمللي
انرژي اتمي عضويت دارند - مورد تصويب قرارگيرد. اين اصلاحات در مورد هر يك از
طرفهاي پيمان كه سند تصويب اصلاحيه را تسليم نمايد از تاريخي لازمالاجرا است كه
اسناد تصويب اكثريتطرفهاي پيمان منجمله كليه دول مجهز به سلاحهاي هستهاي كه از
طرفهاي پيمان هستند و كليه طرفهاي ديگر پيمان كه در تاريخ اعلام اصلاحيه درشوراي حكام
آژانس بينالمللي انرژي اتمي عضويت دارند - تسليم شده باشد. از آن پس اصلاحيه در
مورد هر يك از ساير طرفهاي اين پيمان از تاريختسليم اسناد تصويب اصلاحيه لازمالاجرا
خواهد بود.
3 - پنج سال پس از لازمالاجرا شدن اين پيمان كنفرانسي از طرفهاي پيمان
در ژنو (سوييس) تشكيل خواهد گرديد تا نحوه اجراي پيمان حاضر را بهمنظور حصول
اطمينان از تحقق اهداف ديباچه و مفاد پيمان - بررسي نمايد. از آن پس و در فواصل
پنجساله اكثريت طرفهاي پيمان ميتوانند با تسليمپيشنهادي در اين خصوص به دول
نگهدارنده متون اصلي پيمان موجبات تشكيل كنفرانسهاي مشابه ديگر را به منظور بررسي
نحوه اجراي پيمان فراهمسازند.
ماده
9 - 1 - اين پيمان براي امضاي كليه دول مفتوح خواهد بود هر دولتي كه پيمان را قبل
از آن كه به موجب بند سوم ماده حاضر به مرحله اجرا درآيدامضاء نكرده باشد ميتواند
در هر موقع به آن ملحق شود.
2 - اين پيمان به تصويب امضاكننده آن خواهد رسيد. اسناد تصويب و اسناد
الحاق پيمان به حكومتهاي دول متحده آمريكا و بريتانياي كبير و ايرلندشمالي و اتحاد
جماهير شوروي سوسياليستي كه بدين وسيله به عنوان حكومتهاي نگهدارنده متون اصلي
پيمان تعيين ميگردند تسليم خواهد شد.
3 - اين پيمان پس از تصويب دولي كه حكومتهاي آنها به عنوان نگهدارنده
متون اصلي پيمان تعيين شدهاند و چهل دولت ديگر از امضاكنندگان پيمانحاضر و پس از
تسليم اسناد تصويب آنها به مرحله اجرا در خواهد آمد. در اين پيمان اصطلاح "دولت
مجهز به سلاحهاي هستهاي" به دولتي اطلاقميشود كه تا قبل از اول ژانويه
1967 يك سلاح هستهاي يا وسيله انفجاري هستهاي ساخته و منفجر كرده باشد.
4 - در مورد دولي كه اسناد تصويب يا الحاق خود را پس از لازمالاجرا
شدن پيمان حاضر تسليم نمايند - پيمان از تاريخ تسليم اسناد تصويب يا الحاقآنها لازمالاجرا
خواهد بود.
5 - حكومتهاي نگهدارنده متون اصلي پيمان - تاريخ هر امضاء و تاريخ
تسليم هر سند تصويب يا الحاق و تاريخ لازمالاجرا شدن پيمان حاضر و تاريخوصول هر
تقاضاي تشكيل كنفرانس و ساير اعلاميهها را بيدرنگ به اطلاع كليه دول امضاكننده و
يا ملحق شده به پيمان خواهند رسانيد.
6 - پيمان حاضر توسط حكومتهاي نگهدارنده متون اصلي طبق ماده 102 منشور
ملل متحد به ثبت خواهد رسيد.
ماده
10 - 1 - چنانچه هر يك از طرفهاي پيمان - تشخيص دهد كه حوادثي فوقالعاده مربوط به
موضوع اين پيمان مصالح عاليه كشورش را به مخاطرهافكنده است - حق خواهد داشت - در
اعمال حق حاكميت ملي خود از پيمان كنارهگيري كند. طرف مذكور بايد اين كنارهگيري
را با اخطار قبلي سه ماههبه كليه دول ديگر طرف پيمان و به شوراي امنيت ملل متحد
اعلام نمايد.
اخطار
مذكور بايد حاوي بيان و شرح حوادث فوقالعادهاي كه به نظر دولت مورد بحث مصالح
عاليه كشورش را به مخاطره انداخته است - باشد.
2 - بيست و پنج سال پس از لازمالاجراء شدن پيمان - كنفرانسي
تشكيل خواهد شد تا در مورد اين كه آيا پيمان براي مدت نامحدودي لازمالاجراء بهماند
يا براي مدت يا مدتهاي اضافي معيني تمديد شود - اخذ تصميم كند. اين تصميم به
اكثريت آراي طرفهاي پيمان اتخاذ خواهد شد.
ماده
11 - اين پيمان كه متون انگليسي و روسي و فرانسه و اسپانيايي و
چيني آن متساوياً معتبر است و در بايگاني حكومتهاي نگهدارنده ضبط خواهدشد.
حكومتهاي
نگهدارنده نسخ مصدق پيمان حاضر را براي دول امضاكننده يا ملحق شده به پيمان ارسال
خواهند داشت.
بنا
به مراتب - امضاكنندگان ذيل كه داراي اختيارات لازمه براي اين منظور ميباشند
پيمان حاضر را امضاء نمودند.
در
تاريخ اول ژوييه 1968 در سه نسخه در شهرهاي واشنگتن و لندن و مسكو منعقد گرديد.
پيمان
فوق مشتمل بر يك مقدمه و يازده ماده منضم به قانون پيمان بينالمللي منع گسترش
سلاحهاي هستهاي ميباشد.
رييس
مجلس سنا - جعفر شريفامامي
منبع: سایت وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
این وبلاگ متعلق به رضا رضایی (مصدق) می باشد و استفاده از منابع و مطالب این وبلاگ فقط و فقط با ذکر منبع بلامانع می باشد.